Sjálfbærni

1. Sjálfbærni vs. auðlindir
Hugsum um vatn á Íslandi eða tré í regnskógi sem auðlind. Hvað þýðir það að nota þessa auðlind á sjálfbæran hátt? Hvernig myndum við nota hana á ósjálfbæran hátt, og hver yrðu áhrifin á framtíðina?

2. Samspil stoðanna - Efnahagslegur jöfnuður og umhverfisvernd
Er hægt að stunda fullkomna umhverfisvernd (t.d. banna alla framleiðslu til að vernda náttúruna) án þess að það hafi alvarleg áhrif á efnahagslegan jöfnuð og störf fólks? Hvaða málamiðlun þurfum við að finna?

3. Mannréttindi og umhverfi
Hvernig tengjast loftslagsbreytingar og mengun við mannréttindi? Nefndu dæmi um það hvernig fólk á fátækum svæðum gæti misst mannréttindi sín (t.d. rétt á hreinu vatni eða mat) vegna ósjálfbærrar framleiðslu annars staðar í heiminum.

4. Hlutverk einstaklingsins - Sjálfbær þróun
Hvað er eitt stærsta vandamálið í ykkar heimabyggð eða skóla sem er ósjálfbært (t.d. mikið magn af rusli eða mikil orkunotkun)? Hvernig gætum við unnið að sjálfbærri þróun til að laga það, sem tekur bæði mið af umhverfi og félagslegum þáttum?

1. Kolefnissporið okkar - Reikningsæfing
Þessi æfing tengir sjálfbærni við kolefnisspor og samgöngur og neyslu.

• Verkefni: Nemendur nota einfaldan kolefnissporsreikni á netinu (t.d. kolefnisreiknir.is) til að reikna út eigin kolefnisspor (eða skáldað fjölskylduspor).

• Framkvæmd: Þeir þurfa að svara spurningum um mataræði, flugferðir og orkunotkun. Síðan setja þeir fram þrjár (3) sjálfbærar leiðir til að minnka spor sitt um 20% (t.d. minnka kjöt, stytta sturtur, ganga/hjóla).

• Niðurstaða: Þeir kynna hvað hefði mest áhrif á kolefnissporið þeirra og hvernig það gæti orðið sjálfbærara til lengri tíma.

2. Eldhúsið mitt (Sjálfbær neysla)
Þessi æfing tengir sjálfbæra þróun og matvælaframleiðslu.

• Verkefni: Nemendur velja eina vöru í ísskápnum eða búrinu (t.d. mjólk, bananar, pasta) og rannsaka uppruna hennar.

• Framkvæmd: Þeir búa til kort eða feril (frá fræi/búgarði til borðs) og svara: Hvaðan kemur hún? Hversu mikla fjarlægð fer hún? Hverjir græða á henni? Uppfyllir framleiðslan mannréttindi og er hún umhverfisvæn (er hún sjálfbær)?

• Niðurstaða: Þeir bera saman valdar vörur og álykta hvaða neysluval er sjálfbærast fyrir plánetuna og samfélagið.

3. Hönnun sjálfbærrar vöru (Efnahagslegur jöfnuður og Umhverfisvernd)
Þessi æfing felur í sér sköpun og hugsun út frá sjálfbærri þróun.

• Verkefni: Hópar fá það verkefni að hanna eina sjálfbæra vöru (t.d. pennaveski, lampa, leikfang) með það markmið að endingu hennar verði löng og hún sé framleidd á siðferðilegan hátt.

• Framkvæmd: Hópar þurfa að huga að: 1) Hvaða endurunnið efni er hægt að nota? 2) Hvernig getur framleiðslan tryggt efnahagslegan jöfnuð (sanngjörn laun)? 3) Hvernig tryggjum við lágmarks mengun (Umhverfisvernd)?

• Niðurstaða: Hópar kynna vöruna sína og útskýra hvernig hún uppfyllir allar þrjár stoðir sjálfbærrar þróunar.